Basisveiligheid VCA (B-VCA) Slagingspercentage, opzet en studiegids

Basisveiligheid VCA, kortweg B-VCA, is het basisdiploma voor veilig werken in Nederland. Het examen wordt beheerd door SSVV (Stichting Samenwerken Voor Veiligheid) en afgenomen bij erkende VCA-examencentra. Het diploma laat zien dat je basiskennis hebt van veiligheid, gezondheid en milieu: je kent de wet- en regelgeving en je kunt gevaarlijke situaties en handelingen herkennen en voorkomen. VCA staat voor Veiligheid, gezondheid en milieu Checklist Aannemers; het diploma sluit aan bij het systeem waarmee opdrachtgevers controleren of de bedrijven en mensen die voor hen werken veilig te werk gaan. B-VCA is een startkwalificatie: het bewijst geen vakmanschap in een specifiek beroep, maar dat je de basisregels van veilig werken beheerst.

B-VCA is in de praktijk een toegangsticket. Voor medewerkers van VCA-gecertificeerde bedrijven is het diploma verplicht, ook voor uitzendkrachten, zelfstandigen en stagiairs, en wie werkt op een locatie waar een geldig VCA-diploma vereist is, moet het kunnen laten zien. Het diploma is tien jaar geldig, waarna je opnieuw examen doet. Voor werkgevers is het een eenvoudige, controleerbare manier om aan te tonen dat medewerkers de basis van veilig werken beheersen; voor werknemers en zzp'ers is het vaak een voorwaarde om überhaupt aan de slag te kunnen op risicovolle locaties.

B-VCA is bedoeld voor iedereen die risicovol werk doet of in een risicovolle omgeving werkt: bouwvakkers, monteurs, schilders, lassers, installateurs, magazijn- en productiemedewerkers, uitzendkrachten, zelfstandigen en stagiairs. Je hebt geen vooropleiding nodig. SSVV adviseert beginners zelf om een ervaren collega of leidinggevende te vragen je te helpen en te begeleiden. Het examen wordt ook in het Engels, Duits en Frans aangeboden en vanaf 1 augustus 2026 in meer talen, wat het toegankelijk maakt voor anderstalige werknemers.

De certificerende instantie publiceert geen officieel slagingspercentage voor dit examen. Wees voorzichtig met sites van derden die hier een specifiek getal noemen — beschouw elke bewering over het slagingspercentage van dit examen die je elders ziet als niet geverifieerd.

Ben je gezakt, dan kun je herexamen doen via het examencentrum waar je je examen hebt afgelegd (SSVV, veelgestelde vragen). SSVV stelt in de gecontroleerde bronnen geen maximumaantal pogingen vast; de kosten en eventuele wachttijd voor een herexamen bepaalt het examencentrum. Een VCA-diploma is tien jaar geldig; is het verlopen en moet je werken op een locatie waar een geldig VCA-diploma vereist is, dan leg je opnieuw examen af.

Het examen telt 40 gesloten vragen en is een puntentoets: de cesuur ligt vanaf 1 september 2026 (VCA-ETT 3.1) op 64,5% van het totaal aantal te behalen punten, dat is 2580 van de 4000 punten (tot dan 65%). De vraagvormen zijn multiple choice, multiple response, matrix en matching. Elke toetsterm in de toetsmatrijs is gemarkeerd als kennis (K) of toepassing (T); bij toepassing moet je een gegeven situatie beoordelen en niet alleen feiten uit je hoofd reproduceren.

Het B-VCA-examen heeft 40 gesloten vragen en duurt 60 minuten. Gesloten betekent dat je een antwoord kiest of koppelt in plaats van zelf een antwoord te schrijven; de vraagvormen zijn multiple choice, multiple response (meerdere juiste antwoorden), matrix en matching. Het examen telt 4000 punten en je slaagt vanaf 1 september 2026 bij minimaal 64,5% van het totaal aantal te behalen punten, dat is 2580 punten; tot die datum was de norm 65%. Het examen wordt afgenomen bij een erkend examencentrum, dagelijks en door het hele land, en examencentra kunnen het ook in het buitenland afnemen. Sinds 2024 bestaan er naast het standaardexamen ook module-examens die aansluiten bij een lesmethode uit het mbo. Voor een aangepast examen, bijvoorbeeld bij dyslexie, neem je contact op met het examencentrum.

• A. Voorbereiden, bespreken en inspecteren van de werkzaamheden20%
• B. Uitvoeren van werkzaamheden47.5%
• C. Beheersen van specifieke gevaren25%
• D. Beheersen van incidenten en noodsituaties7.5%

De officiële toetsmatrijs verdeelt de 40 vragen over vier hoofdstukken. A. Voorbereiden, bespreken en inspecteren van de werkzaamheden (8 vragen, 20%) gaat over regelgeving en veiligheidsregels, veilig werken, overleg en inspectie (bijvoorbeeld toolboxmeetings en werkplekinspecties) en preventie, inclusief de LMRA (Laatste Minuut Risico Analyse). B. Uitvoeren van werkzaamheden (19 vragen, 47,5%) is het zwaartepunt: werkplek (geluid, verlichting, borden en markeringen), persoonlijke beschermingsmiddelen (PBM's), arbeidsmiddelen zoals machines, hijswerkzaamheden en vorkheftrucks, en specifieke werkzaamheden zoals werken op hoogte, bij wand- en vloeropeningen en in besloten ruimtes. C. Beheersen van specifieke gevaren (10 vragen, 25%) behandelt gevaarlijke stoffen (pictogrammen en etiketten, asbestverdacht materiaal, zuurstofconcentratie, gascilinders), elektriciteit en straling, en brand en explosie. D. Beheersen van incidenten en noodsituaties (3 vragen, 7,5%) gaat over de juiste handelwijze bij ongevallen, alarm en evacuatie. Elke toetsterm is in de matrijs gemarkeerd als kennis (K) of toepassing (T); veel vragen vragen je dus een gegeven situatie te beoordelen.

Voor het B-VCA-examen geldt geen formele opleidings- of ervaringseis. Het diploma is bedoeld voor iedereen die risicovol werk doet of in een risicovolle omgeving werkt en geldt als startkwalificatie. Je kunt het examen doen bij elk erkend examencentrum in Nederland; ook in het buitenland kunnen Nederlandse examencentra VCA-examens afnemen. Ben je al in het bezit van een verlopen diploma, dan moet je opnieuw examen doen als je werkt op locaties waar een geldig VCA-diploma vereist is.

SSVV publiceert geen vast tarief voor het B-VCA-examen: elk examencentrum bepaalt zijn eigen prijs, en die kan verschillen per locatie, per taal en of het examen los of samen met een cursus wordt aangeboden. In de markt wordt voor alleen het examen vaak circa €69 genoemd, en voor een examen met cursus duidelijk meer, maar dat zijn indicaties van aanbieders en geen officiële tarieven; vraag daarom altijd de actuele prijs bij het examencentrum van je keuze. Houd rekening met extra kosten als je moet herexamen doen, want dan betaal je het examentarief opnieuw.

Een VCA-diploma is tien jaar geldig; daarna moet je opnieuw examen doen bij een erkend examencentrum om een nieuw diploma te halen. Het diploma wordt geregistreerd in het Centraal Diploma Register (CDR) van SSVV, waar je met je achternaam en geboortedatum je diplomagegevens kunt terugvinden en wijzigingen kunt doorgeven. Als je examencentrum een pasje heeft uitgegeven, kun je daar ook een vervangend pasje aanvragen.

Voor een examen van 40 gesloten vragen in 60 minuten, zonder toelatingseisen maar met een duidelijk afgebakende stof, zijn twee tot vier weken gerichte voorbereiding een redelijke richtlijn, langer als je nog nooit in een veiligheidsomgeving hebt gewerkt. Besteed de meeste tijd aan hoofdstuk B (Uitvoeren van werkzaamheden, 19 van de 40 vragen) en hoofdstuk C (Beheersen van specifieke gevaren, 10 vragen), want samen zijn dat bijna drie kwart van de punten; oefen daarna met tijdsdruk, omdat je gemiddeld anderhalve minuut per vraag hebt.

De VCA-examens zijn in 2026 vernieuwd. Op 1 januari 2026 is SSVV gestart met de vernieuwde examens in het Nederlands, met een betere taalaansluiting op verschillende branches; sinds die datum worden ze ook in het Engels, Duits en Frans aangeboden, en vanaf 1 augustus 2026 in meer talen. Per 1 september 2026 is versie 3.1 van de eind- en toetstermen (VCA-ETT 3.1) van kracht, waarbij de enige verandering voor B-VCA is dat de cesuur van 65% naar 64,5% is gegaan; het aantal vragen, de examentijd en de verdeling van de vragen over de onderwerpen zijn gelijk gebleven. Controleer voor je examen altijd de actuele versie op ssvv.nl.